hanbok 1

Vẻ đẹp của người Hàn Quốc trong trang phục truyền thống Hanbok

hanbok 1Mỗi quốc gia đều có những trang phục truyền thống riêng của mình. Nếu “xứ sở mặt trời mọc” có Kimono; Trung Quốc có sườn xám; Việt Nam có áo dài; thì trang phục truyền thống Hàn Quốc là Hanbok. Ngoài giá trị thẩm mĩ, Hanbok còn mang ý nghĩa văn hoá sâu sắc, chứa đựng cốt cách của con người Hàn Quốc.

1. Xuất xứ của Hanbok

Cách đây khoảng 100 năm, Hanbok là trang phục mặc thường ngày của người Hàn Quốc. Ngày nay, họ chỉ mặc loại trang phục truyền thống này vào các dịp lễ hay những ngày kỷ niệm đặc biệt. Hầu hết mỗi người dân Hàn Quốc đều có riêng cho mình một bộ Hanbok để mặc vào những dịp đặc biệt. Trẻ em mặc Hanbok vào sinh nhật tròn 1 tuổi và người lớn mặc Hanbok trong lễ cưới hay sinh nhật tròn 60 tuổi của mình. Ngoài ra, Hanbok cũng được mặc trong tang lễ hay các nghi thức tôn giáo. Một số làng, huyện mang lối sống truyền thống vẫn mặc trang phục truyền thống Hanbok thường ngày.

Trong lịch sử của Hàn Quốc có hai bộ Hàn phục dành riêng cho giai cấp quý tộc và dân thường. Giai cấp quý tộc sử dụng trang phục may theo kiểu cách nước ngoài, dân thường mặc bộ trang phục truyền thống Hàn Quốc Hanbok.

Hiện nay, trang phục truyền thống này có màu sắc sặc sỡ rất đặc trưng, các đường kẻ đơn giản và không có túi. Người Hàn Quốc quan niệm rằng con người được tạo ra bởi sự hòa hợp giữa trời – đất, nước – lửa, cây – gió. Từ những yếu tố đó mà Hanbok truyền thống Hàn Quốc đã được hình thành trong sự kết hợp giữa đường nét đến sự phong phú của màu sắc tự nhiên. Mộc mạc nhưng sang trọng, Hanbok dường như tham gia vào mọi hoạt động sống của người dân xứ Hàn.

hanbok 5

2. Đặc điểm của Hanbok

*** Chất liệu ***

Sống trong một môi trường tự nhiên với 3 mặt giáp biển, nhiều núi ít đồng bằng và khí hậu 4 mùa rõ rệt, người Hàn Quốc đã phát triển nền văn hóa ăn, mặc, ở vô cùng độc đáo và ưu việt: Trang phục đặc trưng và truyền thống của Hàn Quốc Hanbok

Để chống chọi với mùa đông lạnh giá và mùa hè nóng bức, người Hàn Quốc đã tìm tòi nhiều loại nguyên liệu đa dạng để làm trang phục như sambe (sợi gai dầu), mosi (cây gai). Những loại nguyên liệu này đã được kết hợp với nhau để dệt ra loại vải ramie và được nhuộm màu bằng các sản phẩm có sẵn trong tự nhiên như hoa hoặc vỏ cây, sau đó vắt nước rồi sấy khô.

Tùy theo điều kiện thời tiết mà người ta sử dụng các loại vải khác nhau. Khi thời tiết lạnh giá như ở khu vực phía Bắc, chất liệu làm Hanbok sẽ dày dặn hơn, có thể nhồi thêm bông mềm vào giữa hai lớp lụa hoặc vải bông rồi khâu chúng lại bằng các đường khâu mảnh. Vào mùa hè, người ta sử dụng chất liệu mỏng và thoáng mát. Đặc biệt vào mùa thu, rất nhiều phụ nữ thích mặc quần áo làm từ lụa tơ mỏng bởi vì khi chuyển động, quần áo sẽ phát ra tiếng sột soạt giống như âm thanh khi dẫm lên lá khô. Những trang phục này có điểm nhấn là những đường nét duyên dáng, tạo nên khí chất thanh cao, quý phái. 

*** Màu sắc ***

Trong quá khứ, người Hàn Quốc có xu hướng thích màu trắng giản dị hơn là những bộ quần áo màu sắc sặc sỡ nhiều trang trí họa tiết. Đó là lý do tại sao họ được gọi là “dân tộc áo trắng” hay “dân tộc yêu chuộng hòa bình”. Tuy vậy, tùy theo từng thời kỳ và địa vị xã hội, người Hàn Quốc cũng mặc những bộ quần áo màu sắc rực rỡ với các họa tiết cầu kỳ.

Ngày nay, có 5 sắc màu được nhiều người Hàn Quốc ưa chuộng là đỏ, xanh da trời, vàng, đen và trắng. Đó là 5 sắc màu chủ yếu theo triết lý âm dương và ngũ hành của phương Đông. Màu trắng tượng trưng cho sự trong sáng, lòng chính trực và là màu sắc được sử dụng nhiều nhất cho Hanbok. Giai cấp, tầng lớp quý tộc có thể mặc trang phục pha thêm các màu đỏ, vàng, xanh nước biển hoặc đen.

*** Hình dạng ***

Người Hàn Quốc miêu tả bộ trang phục truyền thống của mình là “trên hẹp, dưới rộng”. Phần áo phải ôm sát và phần váy thì phải rộng, thoải mái, giống như Hanbok của phụ nữ Hàn trong triều đại Joseon.

3. Phân biệt các loại áo Hanbok

*** Hanbok trẻ em ***

hanbok 2

Trang phục Hanbok cho trẻ bao gồm áo vét dài màu xanh (cheonbok) mặc ra ngoài áo durumangi và đi kèm với mũ đen có dải sau. Những từ ngữ và biểu tượng liên quan đến đứa trẻ sẽ được thêu lên trên vải. Ban đầu, trang phục này chỉ dành cho con trai của tầng lớp quý tộc (yangban). Về sau, trang phục này được dùng cho mọi tầng lớp và cho cả các bé gái nhưng kiểu may lại khác nhau.

*** Hanbok dành cho nữ giới ***

hanbok 3

Hanbok của phụ nữ gồm Jeogori (áo khoác ngoài) và Chima (váy dài).

Jeogori là phần áo ngoài của Hanbok. Nó bao phủ phần cánh tay và phía trên của cơ thể. Cấu tạo cơ bản của jeogori bao gồm gil, git, dongjeong, goreum và phần tay áo. Gil là phần lớn nhất của chiếc áo và bao phủ phần phía trước và phía sau cơ thể. Git là dải lụa trang trí cho cổ áo. Dongjeong là phần cổ áo màu trắng có thể tháo rời đặt phía trên git. Goreum là sợi dây thắt lưng của jeogori. Jeogori cho nữ giới có thể có thêm kkeutdong, một loại cổ tay áo khác màu.

hanbok 4Hình dáng của Jeogori dành cho nữ giới đã thay đổi khá nhiều qua thời gian. Jeogori của nữ giới trở nên ngắn hơn trong suốt triều đại vua Joseon, trở nên ngắn nhất vào cuối thế kỷ 19. Tuy nhiên, áo jeogori vẫn dài trên thắt lưng.

hanbok 6

Chima là tên gọi của váy truyền thống (và cũng là các loại váy nói chung). Lớp váy trong có tên là Sokchima. Những người phụ nữ thời Goguryo mặc váy chima trước và áo jeogori ở bên ngoài, phủ lên trên thắt lưng. Váy được may từ vải hình chữ nhật có nếp gấp hoặc hình ống với phần đai xếp nếp. Nó được thắt ở phía trên ngực với dải băng dài. Chiếc váy này che kín cơ thể, do đó che giấu được dáng người của phụ nữ. Điều này là do ảnh hưởng của xã hội Nho giáo.

Sokchima được may theo cách tương tự như váy ngoài. Cho đến đầu thế kỷ 20 khi đai áo được thêm vào và biến đổi thành áo lót không tay hay là váy lót. Khoảng giữa thế kỷ 20, một số loại chima khoác bên ngoài được mặc cùng với áo lót không tay và khoác bên ngoài bởi jeogori.

*** Hanbok dành cho nam giới ***

hanbok 8

Đối với nam giới, một bộ Hanbok bao gồm có Jeogori dài đến ngang hông, chiếc quần Baji, và bên ngoài sẽ là một chiếc áo choàng Durumagi.

Áo trên – Jeogori dành cho nam giới thường dài hơn của nữ, có thể kéo dài xuống tận eo hoặc thấp hơn. Giống Hanbok cho nữ, Hanbok cho nam cũng có một dải băng thắt ở trước ngực.

Quần Baji ban đầu có ống hẹp để thuận tiện cho việc cưỡi ngựa và săn bắn. Tuy nhiên, khi nghề nông phát triển thì ống quần trở nên rộng hơn để phù hợp cho việc đồng áng. Quần ống rộng cũng khiến cho người mặc thoải mái hơn khi ngồi trên sàn thay vì quần ống hẹp.

Durumagi là loại áo khoác ngoài trong hanbok dành cho nam giới. Áo này thường được mặc ngoài cùng, bên trong là áo Jeogori và quần baji. Durumagi có nghĩa là “áo kín quanh thân”, và cũng có tên gọi khác như Jumagui, Juchaui hay Juui. Durumagi là áo mặc ấm và cũng là áo được dùng cho mục đích nghi lễ.

hanbok 7

Ngoài ra, một bộ Hanbok dành cho nam giới cũng gồm có:

 

Po là từ nói đến áo choàng ngoài, dành cho nam giới từ thời kỳ Goryeo cho tới thời kỳ Joseon. Durumagi là các loại áo Po khác nhau được mặc để tránh rét. Po được mặc ngoài áo Jeogori và quần Baji và còn có tên gọi là Jumagi, Juchaui hay là Juui.

Jokki là một loại vest trong khi Magoja là tên gọi một loại áo khoác bên ngoài. Mặc dù Jokki và Magoja được sáng tạo ra vào cuối triều đại Joseon khi mà văn hóa phương Tây bắt đầu ảnh hưởng đến Hàn Quốc, những loại áo này vẫn được coi là một phần của trang phục truyền thống. Mỗi loại áo trên được mặc bên ngoài jeogori tạo sự ấm áp và phong cách. Magoja ban đầu là thiết kế của thời Mãn Châu nhưng đã được giới thiệu đến Hàn Quốc sau khi Heungseon Daewongun, cha đẻ của Vua Gojong trở về từ cuộc lưu đày ở Mãn Châu vào năm 1887. Magoja bắt nguồn từ từ magwae có nghĩa rằng ông mặc vào thời gian đó để tránh thời tiết lạnh của vùng. Loại áo này giúp giữ ấm cơ thể và mặc khá dễ dàng. Do vậy magoja đã trở nên phổ biến tại Hàn Quốc. Nó cũng được gọi là “deot jeogori” (nghĩa là “áo mặc bên ngoài jeogori”), hay là magwae.

Magoja không có git, một loại vải dùng để trang trí cổ áo và goreum (dây buộc), khác với Jeogori và Durumagi. Magoja ban đầu là một loại áo nam, nhưng sau đó đã trở thành loại áo dùng cho 2 giới. Magoja cho nam giới đã có seop (dây phủ bên ngoài mặt trước) và dài hơn magoja cho phụ nữ, để hai mặt của phần dưới áo được mở ra. Magoja được làm bằng lụa và được trang trí với một hoặc hai nút mà thường được làm từ hổ phách. Magoja nam, các nút được đính vào phía bên phải, trái với Magoja của phụ nữ.

Phụ nữ Hàn Quốc mặc Magoja trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là người Kaeseong mặc nó rất thường xuyên. Nó được may từ vải lụa và có màu trung tính để hài hoà với các loại trang phục khác như jeogori và chima.

4. Các phụ kiện kèm theo 

Người Hàn Quốc mặc trang phục Hanbok đi kèm với một số phụ kiện khác như:

Daenggi là một dải băng được dùng để cột chặt và trang trí cho mái tóc dài của phụ nữ. Daenggi có nhiều loại khác nhau như jebiburi daenggi, apdaenggi, doturak daenggi và goidaenggi.

Samo – một loại mũ mặc cùng với dalleyong (áo choàng) như trang phục thường ngày của các quan chức.

Gat – một loại mũ dành cho nam giới trong triều đại Joseon, được các quan chức mặc cùng với po (áo choàng) khi họ ra ngoài.

hanbok 9

Bokgeon cũng là một loại mũ dành cho nam giới trong triều đại Joseon, cũng được các quan chức mặc cùng với po (áo choàng) khi đi ra ngoài.

Nambawi – một loại mũ được cả nam và nữ đội vào mùa đông để bảo vệ trán, cổ và tai. Nambawi còn được gọi là pungdaengi.

Hogeon – một loại mũ dành cho nam giới vào cuối triều đại Joseon và giai đoạn hiện đại. Hogeon cũng tương tự như bokgeon, nhưng phần đỉnh nón được mở ra.

Gulle – một loại mũ dành cho các bé trai và bé gái từ 1 đến 5 tuổi, phần đầu được trang trí cẩn thận để giữ ấm. Vào mùa đông, chiếc mũ thường được làm từ lụa đen. Còn vào mùa xuân và mùa thu, nó thường được làm bằng lụa ngũ sắc.

Daenggi là một dải băng được dùng để cột chặt và trang trí cho mái tóc dài của phụ nữ. Daenggi có nhiều loại khác nhau như Jebiburi Daenggi, Apdaenggi, Doturak Daenggi và Goidaenggi.

hanbok 10

Jokduri – một loại vương miện được phụ nữ Hàn sử dụng, thường mặc cùng với wonsam (áo choàng dài của cô dâu trong ngày cưới).

Hwagwan cũng là một loại vương miện dành cho phụ nữ, được trang trí với họa tiết cánh bướm, hạt ngũ sắc và chỉ vàng.

Jobawi – một loại mũ dành cho phụ nữ vào mùa đông. Phần đỉnh nón mở rộng, các cạnh được thiết kế theo hình tròn để giữ ấm tai. Jobawi thường được làm bằng lụa đen với hai dây tua ở mặt trước và mặt sau. Đá quý đôi khi cũng được dùng để trang trí cho dây tua.

Ayam – một loại mũ dành cho phụ nữ vào mùa đông. Ayam không che phủ phần tai như Jobawi và đôi khi được lót bằng lông thú.

hanbok 11

Dwikkoji – một loại phụ kiện được phụ nữ Hàn sử dụng trong triều đại Joseon. Dwikkoji dùng để gắn vào bím tóc.

Binyeo – một loại kẹp tóc dùng để giữ chặt vương miện. Ngoài ra, binyeo còn được dùng để trang trí và khẳng định địa vị của người dùng. Chất liệu, hình dáng và kích thước của binyeo rất đa dạng.

Norigae là một trong những phụ kiện chính của phụ nữ. Norigae được sử dụng rộng rãi từ hoàng gia cho đến dân thường. Nó được đeo ở phía ngoài áo choàng hay đeo ngang eo, mang đến sự sang trọng cho toàn bộ trang phục.

5. Hanbok theo phong cách phương Tây

Ngày nay, Hàn Quốc là quê hương của rất nhiều nhà thiết kế thời trang tài năng, những người đã được thế giới công nhận thông qua những thiết kế kết hợp nét đẹp truyền thống và cảm hứng nghệ thuật hiện đại. Nhờ ảnh hưởng của làn sóng văn hóa Hàn Quốc Hallyu, những bộ phim cổ trang, ví dụ như Nàng Dae Jang Geum, được giới thiệu rộng rãi, góp phần đưa hình ảnh trang phục Hanbok đến nhiều nơi trên thế giới. Ngày càng có nhiều người nước ngoài ưa chuộng và mặc Hanbok.

hanbok 12

Người Hàn Quốc ngày nay dường như ưa chuộng trang phục được lấy cảm hứng bởi phong cách phương Tây hiện đại hơn trang phục truyền thống. Mặc dù một vài người vẫn duy trì mặc đồ truyền thống trong đời sống hàng ngày, nhưng phần lớn người Hàn Quốc thường chỉ mặc hanbok trong những dịp đặc biệt như ngày lễ tết hay cưới hỏi. Với mong muốn giữ gìn những giá trị truyền thống và năng lực sáng tạo độc đáo, người Hàn Quốc dần làm mới, cách điệu bộ trang phục Hanbok cho phù hợp với dòng chảy hiện đại.

Quận Gangnam-gu nổi tiếng với “Gangnam style”, một bài hát K-pop đã làm khuynh đảo thế giới năm 2012. Gangnam-gu ở thủ đô Seoul là một quận lớn nơi có những khu vực dân cư sung túc nằm dọc theo các khu nghệ thuật hạng nhất và các tuyến phố thời trang đông đúc nhất của Hàn Quốc. Ngày nay quận này thu hút số lượng lớn các du khách yêu thích thời trang từ khắp nơi trên thế giới. Các lễ hội thời trang thường niên được tổ chức ở đây thường bao gồm cả những buổi trình diễn và cuộc thi thời trang Quốc tế với sự tham gia của nhiều nhà thiết kế thời trang nổi tiếng. Nếu như quận Gangnam-gu là trung tâm của thời trang cao cấp thì quận Dongdaemun-gu lại là trung tâm của thời trang bình dân dành cho giới trẻ. Đây là khu vực có hệ thống cơ sở hạ tầng từ sản xuất, lưu thông đến phân phối thời trang được trang bị hoàn thiện đáp ứng tốt nhu cầu của các nhà thiết kế trẻ.

Dongdaemun được coi là một cái nôi thời trang hiện đại của Hàn Quốc, đồng thời cũng là điểm du lịch, mua sắm hấp dẫn đối với du khách nước ngoài.

Hanbok được người dân Hàn Quốc đặc biệt coi trọng và là một biểu tượng không thể thiếu trong văn hóa của “xứ sở kim chi”. Nếu có dịp du lịch Hàn Quốc, du khách chắc chắn không thể bỏ qua trải nghiệm được mặc bộ trang phục truyền thống này. Du khách cũng hãy mua cho mình một bộ Hanbok để làm kỷ niệm cho chuyến du lịch đầy lý thú nhé!